فصلنامه ناوک شهر دررود نیشابور

شهر دررود بخاطر داشتن هوای معتدل و تفرج گاه های زیبا گردشگران بسیاری را در ماه های گرم سال به سوی خود می کشاند. همت آباد یکی از تفرج گاه های دررود است که درمسیر جاده ی دررود مجد آباد قرار دارد. همت آباد با داشتن درختان سر به فلک کشیده و آب قناتی سرد وگوارا به تفرج گاه مناسبی برای مسافران تبدیل شده است.

همین مساله ما را برآن داشت تا مطلبی در مورد همت آباد بنوسیم. قنات همت آباد از حدود 25 چاه تشکیل شده است. مادر چاه این قنات حدود 25 متر است که در انتهای خیابان ساحلی قرار دارد. می گویند نزدیک به صد سال پیش میرزا حسین خان ملقب به مجد الایاله دستور حفر این قنات را داده است. مجد الایاله بخاطر سختی هایی موجود در حفر قنات و درختکاری، نام این منطقه را همت آباد گذاشت، یعنی با همت فراوان آباد شده است. اما در سند های قدیمیِ آب، نام این قنات با عنوان قنقری آمده است.که احتمال می رود دلیل این نامگذاری بخاطر جوشیدن چشمه آب از محلی به نام کنگری، بوده است. پس از حفر قنات به دستور مجدالایاله باغ های بزرگی از درختان چنار، گردو، گلابی، سیب و ...... در حاشیه جاده بوجود آمد. آن زمان آب همت آباد، آب رود خانه گرینه و همچنین رود خانه دررود جمع آوری و از طریق دو جوی در حاشیه جاده برای آبیاری زمین های خان به دولت آباد، برده می شد. در کنار این جوی آب درختانی همچون سپیدار، چنار، توت و.... کاشته شده بود که با شاخه های درهم فرو رفته شان منظره زیبایی را بوجود آورده بود. سرانجام مجد الایاله در سال 1314 فوت می کند و املاک وی بین ورثه خود تقسیم می شود. همت آباد که تا آن زمان تا پایین تر از سد خاکی کنونی ادامه داشته است به پسرش میرزا حسن خان به ارث می رسد. میرزا حسن خان چند سال از باغ پدری نگه داری کرد و سرانجام در یکی از سال های دهه 40 همت آباد را به داماد خود ابوالقاسم دررودی و برادرش ابوالحسن دررودی فروخت. ابوالقاسم در مشهد به شغل ساخت و ساز مشغول بود به همین سبب توانست استخر بزرگی برای ذخیره آب و همچنین شنا در همت آباد احداث کند چون در آن زمان استخر بزرگی در دررود وجود   این منطقه مورد  استقبال جوانان و نوجوانان قرار گرفت و می توان گفت بیشتر خاطرات همت آباد مربوط به این دوره است که همه برای شنا به این منطقه می آمدند و سزگرم می شدند. چندی بعد سهیل مهیبی همت آباد را درنوردید واستخر را پر کرد، به همین علت برای حفاظت از همت آباد در دور آن دیواری سنگ و سیمانی کشیده شد و استخر را دوباره تخلیه و بازسازی کردند. در اوایل دهه شصت چهار سهم از آب آن توسط شهرداری خریداری شد. از جمله کارهای شهرداری در همت آباد سرپوشیده کردن قسمتی از استخر برای تامین آب آشامیدنی دررود متاسفانه این امر باعث نرسیدن آب به درختان میوه همت آباد و خشک شدن قسمت زیادی از آن شد چندی بعد در این مکان سد خاکی احداث گردید. امروز آب قنات همت آباد برای آبیاری باغ هایی که زمانی از قنات جوی کاریز آبیاری شده است، استفاده می شود و دهقانها برای تقسیم آب از واحد هایی همچون سهم (24 ساعت) تای (12 ساعت) ربع (45 دقیقه) سیر (36 دقیقه) استفاده می کنند. همانطور که گغته شد 4 سهم آب قنات متعلق به شهرداری است واز آن برای آبیاری درختان حاشیه خیابان و بلوارها استفاده می شود.